In shortA manager whose employment with a Cyprus company ended in December 2010 sued the company, its sole shareholder and its director for €42,200; the company was struck off while the case was pending and the claim continued against the two individuals. The Court of Appeal cut the award to €18,300. Bonuses for 2009 and 2010 were owed under her employment with the company, a separate legal person, and there was no pleading or evidence that the two individuals had personally taken them on. But for January to August 2011 she had worked under a new arrangement with the two individuals themselves, so they had to pay for those months. Their argument that the claim was illegal because she had not charged VAT also failed.

On this page

  1. What happened
  2. What the Court of Appeal decided
  3. What it means for you
  4. Questions we are asked
  5. Making an enquiry
  6. Sources

01What happened

In 2007 Oumbli Ltd employed the claimant under an indefinite employment agreement dated 17 March 2007 to run its office in Cyprus. Ian Darroch was the company’s sole shareholder and Christine Dirom its director; it was common ground that the employment came about through their initiative. Her starting basic salary was CY£21,000, plus other benefits. In December 2010 the company terminated her employment.

Her case was that the two individuals then continued working with her personally, on the same terms as before, until August 2011. An October 2011 letter from her lawyer broke the claim down as follows: €9,480 outstanding bonus for 2009, €14,750 outstanding bonus and increase for 2010, and €18,300 for 2011 (salary to August, a proportion of the 13th salary and of the bonus).

She sued the company and the two individuals. While the action was pending the company was struck off the register of companies. Shortly before trial, in October 2017, the claim against the company was withdrawn and dismissed by consent, and the case continued against the two individuals alone. Only the claimant gave evidence. On 3 October 2018 the District Court of Nicosia ordered them to pay the full €42,200.

02What the Court of Appeal decided

The appeal succeeded in part; the judgment of the Court (Charalambous, Toumazi and Thoma JJ.) was given by Charalambous J.

The 2009 and 2010 bonuses. The Court accepted that the claim was pleaded against the individuals personally for the period after December 2010. But there was no pleading, and no evidence, that in 2011 the individuals had agreed to pay the earlier bonuses. On her own evidence those bonuses had been agreed at the end of each year, while her employment with the company was still running. The Court stressed that the company, as a legal person, is distinct from the individuals. Even if the bonuses were discussed with them, that did not mean they had assumed personal liability for them. The award was reduced by €24,230.

The 2011 fees. The trial judge had accepted that she provided services to the two individuals personally for eight months in 2011, on the same financial terms as before, and that the agreed consideration was €18,300. The Court of Appeal saw no reason to interfere. It added that whether the burden of proof is discharged is judged on all the evidence, whoever produced it: the lawyer’s letter that itemised the 2011 amount counted even though it was the defendants who put it in. Having called no evidence themselves, the defendants ran the risk that her credible account would be accepted (Sofokleous v. Kyriakou (2010) 1(A) A.A.D. 665).

Which court. The defendants argued that only the Labour Disputes Court could hear the claim, relying on section 12(1)(e) of the Annual Holidays with Pay Law, Law 8/1967. The Court said this might have had force for the 2009–2010 sums, which arose from the employment contract with the company, but it was unnecessary to decide. The 2011 claim concerned a new cooperation agreement for services, which was within the District Court’s jurisdiction (Toni & Guy Limassol Ltd v. Theodorou (2008) 1(A) A.A.D. 496).

No VAT, no claim? The defendants said the 2011 arrangement was illegal because she was not registered for VAT and charged none, citing the registration threshold then in the VAT Law, Law 95(I)/2000 (CY£9,000, €15,377). The Court rejected this. It was not shown that she had to register, since part of the sum was a bonus and section 8(2) excludes from a taxable supply anything done without consideration. In any event, where a statute’s only aim is to raise revenue and it does not bar access to the courts, a contract is not illegal merely because tax was not charged (Agathocleous v. Lappa (1998) 1(D) A.A.D. 2202). No fraud on the revenue had been proved, unlike in Orfanidou v. Orfanidi (2001) 1(C) A.A.D. 1889. The Court also observed that the defendants had received the services knowing no VAT was being charged and raised the point only in the litigation.

The judgment was reduced to €18,300; otherwise it stood. The appellants were awarded €1,700 costs of the appeal.

03What it means for you

  • Shareholders and directors: the company’s obligations are the company’s. A claimant who wants to hold you personally liable must plead and prove a personal promise, and the court will look at when and in what capacity the debt arose.
  • Watch what happens after the company stops trading: if you keep using someone’s services after the company has terminated them, and agree to pay, you may become the contracting party yourself, with personal liability for those fees.
  • Employees and consultants: if your employer’s company is winding down and its owners ask you to carry on, put the new arrangement in writing and say who is paying. Here the claim against the struck-off company was withdrawn, and only what the individuals had personally agreed to pay was recovered from them.
  • Missing VAT is rarely a defence to paying: a client who received the services cannot usually escape paying for them because the supplier did not charge VAT, unless a deliberate fraud on the revenue is shown.

04Questions we are asked

The company that owed me money has been struck off. Can I sue the owners instead?

Not simply because they owned or ran it. In this case the bonuses earned under the employment with the company could not be recovered from the shareholder and the director. You need evidence that they personally agreed to pay.

I signed nothing personally. Can I still be liable?

Yes. An agreement need not be in writing. Here there was no written contract for 2011; the court accepted the claimant’s evidence of the arrangement, supported by her lawyer’s letter, and the defendants called no evidence to contradict it.

Should an unpaid salary claim go to the Labour Disputes Court or the District Court?

Claims arising from an employment contract generally belong to the Labour Disputes Court. A claim under a separate services or cooperation agreement belongs to the ordinary courts. Mixed claims need careful pleading from the outset.

05Making an enquiry

If you are a shareholder or director facing a personal claim for a company’s debts, or you are owed money by a company that has stopped trading, send us the contracts, correspondence and company records. We reply within one business day.

Discuss your matter →   office@anastasiosmanastasiou.law  ·  +357 22 510165

06Sources

Εν συντομίαΔιευθυντική υπάλληλος, της οποίας η εργοδότηση σε κυπριακή εταιρεία τερματίστηκε τον Δεκέμβριο του 2010, ενήγαγε την εταιρεία, τον μοναδικό μέτοχό της και τη διευθύντριά της για €42.200· η εταιρεία διαγράφηκε ενόσω εκκρεμούσε η αγωγή και η υπόθεση συνεχίστηκε εναντίον των δύο φυσικών προσώπων. Το Εφετείο μείωσε το ποσό σε €18.300. Τα φιλοδωρήματα του 2009 και του 2010 οφείλονταν βάσει της εργοδότησής της στην εταιρεία, ξεχωριστό νομικό πρόσωπο, και δεν υπήρχε ούτε δικογράφηση ούτε μαρτυρία ότι τα δύο πρόσωπα τα ανέλαβαν προσωπικά. Για τον Ιανουάριο έως Αύγουστο 2011 όμως εργάστηκε βάσει νέας διευθέτησης με τους ίδιους, οπότε όφειλαν να πληρώσουν για αυτούς τους μήνες. Απέτυχε και το επιχείρημα ότι η αξίωση ήταν παράνομη επειδή δεν χρέωνε ΦΠΑ.

Σε αυτή τη σελίδα

  1. Τι συνέβη
  2. Τι αποφάσισε το Εφετείο
  3. Τι σημαίνει για εσάς
  4. Ερωτήσεις που μας γίνονται
  5. Επικοινωνήστε μαζί μας
  6. Πηγές

01Τι συνέβη

Το 2007 η Oumbli Ltd εργοδότησε την ενάγουσα με Συμφωνία Εργοδότησης αορίστου χρόνου ημερομηνίας 17 Μαρτίου 2007 ως υπεύθυνη διοίκησης του γραφείου της στην Κύπρο. Ο Ian Darroch ήταν ο μοναδικός μέτοχος της εταιρείας και η Christine Dirom η διευθύντριά της· ήταν κοινό έδαφος ότι η εργοδότηση έγινε με πρωτοβουλία και ενέργειές τους. Ο αρχικός βασικός μισθός ήταν £21.000, πλέον άλλα ωφελήματα. Τον Δεκέμβριο του 2010 η εταιρεία τερμάτισε την εργοδότησή της.

Η θέση της ήταν ότι στη συνέχεια τα δύο πρόσωπα συνέχισαν να συνεργάζονται μαζί της προσωπικά, με τους ίδιους όρους, μέχρι τον Αύγουστο του 2011. Επιστολή του δικηγόρου της τον Οκτώβριο του 2011 ανέλυε την αξίωση ως εξής: €9.480 υπόλοιπο φιλοδωρήματος για το 2009, €14.750 υπόλοιπο φιλοδωρήματος και αύξησης για το 2010, και €18.300 για το 2011 (μισθός μέχρι τον Αύγουστο, αναλογία 13ου μισθού και φιλοδωρήματος).

Ενήγαγε την εταιρεία και τα δύο πρόσωπα. Ενόσω εκκρεμούσε η αγωγή, η εταιρεία διαγράφηκε από το μητρώο του Εφόρου Εταιρειών. Λίγο πριν από την ακρόαση, τον Οκτώβριο του 2017, η αγωγή εναντίον της εταιρείας αποσύρθηκε και απορρίφθηκε εκ συμφώνου και η υπόθεση συνεχίστηκε μόνο εναντίον των δύο φυσικών προσώπων. Μαρτυρία έδωσε μόνο η ενάγουσα. Στις 3 Οκτωβρίου 2018 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας τους διέταξε να πληρώσουν ολόκληρο το ποσό των €42.200.

02Τι αποφάσισε το Εφετείο

Η έφεση επέτυχε εν μέρει· την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου (Χαραλάμπους, Τουμαζή, Θωμά, Δ/στές) έδωσε ο Δικαστής Χ.Β. Χαραλάμπους.

Τα φιλοδωρήματα του 2009 και του 2010. Το Δικαστήριο δέχθηκε ότι η αξίωση είχε δικογραφηθεί εναντίον των φυσικών προσώπων προσωπικά για την περίοδο μετά τον Δεκέμβριο του 2010. Δεν υπήρχε όμως ούτε δικογράφηση ούτε μαρτυρία ότι το 2011 συμφώνησαν να πληρώσουν τα προηγούμενα φιλοδωρήματα. Κατά τη δική της μαρτυρία, τα φιλοδωρήματα είχαν συμφωνηθεί στο τέλος κάθε έτους, ενώ ίσχυε ακόμη η εργοδότησή της στην εταιρεία. Το Δικαστήριο τόνισε ότι η εταιρεία, ως νομικό πρόσωπο, διακρίνεται από τα φυσικά πρόσωπα. Ακόμη κι αν τα φιλοδωρήματα συζητήθηκαν μαζί τους, αυτό δεν σήμαινε ότι ανέλαβαν προσωπική ευθύνη για την καταβολή τους. Το ποσό μειώθηκε κατά €24.230.

Η αμοιβή του 2011. Το πρωτόδικο δικαστήριο είχε δεχθεί ότι παρείχε υπηρεσίες στα δύο πρόσωπα προσωπικά για οκτώ μήνες το 2011, με τους ίδιους οικονομικούς όρους, και ότι το συμφωνημένο αντάλλαγμα ήταν €18.300. Το Εφετείο δεν βρήκε λόγο επέμβασης. Πρόσθεσε ότι το αν αποσείστηκε το βάρος απόδειξης κρίνεται επί του συνόλου της μαρτυρίας, ανεξάρτητα από το ποιος την προσκόμισε: η επιστολή του δικηγόρου που ανέλυε το ποσό του 2011 μετρούσε, παρότι την προσκόμισαν οι εναγόμενοι. Αφού δεν κάλεσαν δική τους μαρτυρία, οι εναγόμενοι διέτρεχαν τον κίνδυνο να γίνει δεκτή η αξιόπιστη εκδοχή της (Σοφοκλέους v. Κυριάκου (2010) 1(Α) Α.Α.Δ. 665).

Ποιο δικαστήριο. Οι εναγόμενοι υποστήριξαν ότι αρμόδιο ήταν μόνο το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, επικαλούμενοι το άρθρο 12(1)(ε) του περί Ετησίων Αδειών μετ’ Απολαβών Νόμου, Ν. 8/1967. Το Δικαστήριο σημείωσε ότι το επιχείρημα ίσως είχε προοπτικές για τα ποσά του 2009–2010, που απέρρεαν από τη σύμβαση εργασίας με την εταιρεία, αλλά δεν χρειαζόταν να το αποφασίσει. Η αξίωση του 2011 αφορούσε νέα συμφωνία συνεργασίας για παροχή υπηρεσιών, που ενέπιπτε στην αρμοδιότητα του Επαρχιακού Δικαστηρίου (Toni & Guy Limassol Ltd κ.ά. v. Θεοδώρου (2008) 1(Α) Α.Α.Δ. 496).

Χωρίς ΦΠΑ, χωρίς αξίωση; Οι εναγόμενοι ισχυρίστηκαν ότι η διευθέτηση του 2011 ήταν παράνομη επειδή η ενάγουσα δεν ήταν εγγεγραμμένη στον ΦΠΑ και δεν χρέωνε ΦΠΑ, επικαλούμενοι το τότε όριο εγγραφής του περί ΦΠΑ Νόμου, Ν. 95(Ι)/2000 (£9.000, €15.377). Το Δικαστήριο το απέρριψε. Δεν αποδείχθηκε ότι όφειλε να εγγραφεί, αφού μέρος του ποσού ήταν φιλοδώρημα και το άρθρο 8(2) εξαιρεί από την έννοια της συναλλαγής οτιδήποτε πραγματοποιείται χωρίς αντιπαροχή. Εν πάση περιπτώσει, όταν μοναδικός σκοπός του νομοθετήματος είναι η αύξηση των δημοσίων προσόδων και δεν απαγορεύει την προσφυγή στα δικαστήρια, η σύμβαση δεν είναι παράνομη απλώς επειδή δεν χρεώθηκε φόρος (Αγαθοκλέους κ.ά. v. Λάππα (1998) 1(Δ) Α.Α.Δ. 2202). Δεν αποδείχθηκε καταδολίευση των δημοσίων προσόδων, σε αντίθεση με την Ορφανίδου v. Ορφανίδη (2001) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1889. Το Δικαστήριο παρατήρησε επίσης ότι οι εναγόμενοι έλαβαν τις υπηρεσίες γνωρίζοντας ότι δεν χρεωνόταν ΦΠΑ και πρόβαλαν το ζήτημα μόνο στην αγωγή.

Η απόφαση μειώθηκε σε €18.300· κατά τα λοιπά παρέμεινε ως είχε. Επιδικάστηκαν €1.700 έξοδα της έφεσης υπέρ των εφεσειόντων.

03Τι σημαίνει για εσάς

  • Μέτοχοι και διευθυντές: οι υποχρεώσεις της εταιρείας είναι της εταιρείας. Όποιος θέλει να σας καταστήσει προσωπικά υπεύθυνους πρέπει να δικογραφήσει και να αποδείξει προσωπική δέσμευση, και το δικαστήριο θα εξετάσει πότε και με ποια ιδιότητα γεννήθηκε το χρέος.
  • Προσοχή στο τι γίνεται όταν η εταιρεία σταματά: αν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τις υπηρεσίες κάποιου αφού η εταιρεία τον τερμάτισε, και συμφωνήσετε να πληρώσετε, μπορεί να γίνετε εσείς ο αντισυμβαλλόμενος, με προσωπική ευθύνη για την αμοιβή.
  • Υπάλληλοι και σύμβουλοι: αν η εταιρεία του εργοδότη σας κλείνει και οι ιδιοκτήτες σας ζητούν να συνεχίσετε, καταγράψτε γραπτώς τη νέα διευθέτηση και ποιος πληρώνει. Εδώ η αξίωση κατά της διαγραμμένης εταιρείας αποσύρθηκε, και από τα φυσικά πρόσωπα εισπράχθηκε μόνο ό,τι είχαν συμφωνήσει προσωπικά να πληρώσουν.
  • Η μη χρέωση ΦΠΑ σπάνια απαλλάσσει από την πληρωμή: ο πελάτης που έλαβε τις υπηρεσίες κατά κανόνα δεν αποφεύγει την πληρωμή επειδή ο πάροχος δεν χρέωσε ΦΠΑ, εκτός αν αποδειχθεί σκόπιμη καταδολίευση των δημοσίων προσόδων.

04Ερωτήσεις που μας γίνονται

Η εταιρεία που μου όφειλε διαγράφηκε. Μπορώ να ενάγω τους ιδιοκτήτες της;

Όχι απλώς επειδή την κατείχαν ή τη διοικούσαν. Στην υπόθεση αυτή τα φιλοδωρήματα από την εργοδότηση στην εταιρεία δεν μπορούσαν να διεκδικηθούν από τον μέτοχο και τη διευθύντρια. Χρειάζεται μαρτυρία ότι συμφώνησαν προσωπικά να πληρώσουν.

Δεν υπέγραψα τίποτε προσωπικά. Μπορώ να είμαι υπεύθυνος;

Ναι. Η συμφωνία δεν χρειάζεται να είναι γραπτή. Εδώ δεν υπήρχε γραπτή σύμβαση για το 2011· το δικαστήριο δέχθηκε τη μαρτυρία της ενάγουσας για τη διευθέτηση, που υποστηριζόταν από την επιστολή του δικηγόρου της, και οι εναγόμενοι δεν προσκόμισαν αντίθετη μαρτυρία.

Αξίωση για απλήρωτο μισθό πηγαίνει στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών ή στο Επαρχιακό;

Αξιώσεις που απορρέουν από σύμβαση εργασίας ανήκουν κατά κανόνα στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών. Αξίωση από ξεχωριστή συμφωνία παροχής υπηρεσιών ή συνεργασίας ανήκει στα τακτικά δικαστήρια. Οι μικτές αξιώσεις χρειάζονται προσεκτική δικογράφηση από την αρχή.

05Επικοινωνήστε μαζί μας

Αν είστε μέτοχος ή διευθυντής και αντιμετωπίζετε προσωπική αξίωση για χρέη εταιρείας, ή σας οφείλει χρήματα εταιρεία που έπαψε να λειτουργεί, στείλτε μας τις συμβάσεις, την αλληλογραφία και τα εταιρικά έγγραφα. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.

Συζητήστε την υπόθεσή σας →   office@anastasiosmanastasiou.law  ·  +357 22 510165

06Πηγές