In shortA property company held a judgment for €109,258.98, plus €2,037 a month, against a company and its director. On the creditor’s application under section 84 of the Civil Procedure Law, Cap. 6, the District Court examined the director’s means and ordered him to pay €500 a month. He appealed, arguing that the court should not have taken his wife’s income into account. The Court of Appeal held that the court had looked at the family’s income and expenses as a whole, as the director himself had done in his evidence, and had not treated her salary as his. But on his own salary of €800, €500 a month risked his decent standard of living, and the Court reduced the instalment to €400.

On this page

  1. What happened
  2. What the Court of Appeal decided
  3. What it means for you
  4. Questions we are asked
  5. Making an enquiry
  6. Sources

01What happened

On 24 October 2018 G & C Chappas Estates Ltd obtained judgment for €109,258.98, plus €2,037 a month from 1 February 2017 until delivery of vacant possession of a shop, as compensation in the form of mesne profits and common expenses, plus legal costs. The judgment debtors were Kivotos House of Light & Art Ltd and Konstantinos Siakalli, its director.

The creditor then applied for the financial examination of both debtors, to establish their ability to pay. The debtors opposed the application with an affidavit of Mr Siakalli, and he also gave oral evidence.

The District Court dismissed the application as against the company. As against Mr Siakalli, it ordered him to pay the judgment debt in monthly instalments of €500, starting on 1 September 2020.

His evidence was that his net salary from his work was €800 a month. He worked for a company that belonged to his son but was run by him, and he had not looked for other work. His wife earned €1,647. The family’s living expenses were €1,168 a month, a figure he accepted, and he agreed that, after deducting the €1,200 a month they sent to their son, the family’s income was about €2,500. The family lived rent-free in a house owned by his mother. The trial court calculated total family income at €2,447 and a family surplus of €1,279.

02What the Court of Appeal decided

The appeal succeeded in part. The judgment of the Court (Kitsios, Pikis and Drousiotis JJ.) was given by Drousiotis J.

The law. The procedure is governed by section 84 of the Civil Procedure Law, Cap. 6, on the examination of a judgment debtor to establish his ability to pay. Under section 84(2) the debtor must produce on oath all books, documents and other evidence in his possession showing his financial position. The Court cited Christodoulou v. Christodoulou (Appeal No. 29/2019, 15 February 2022): enforcement measures should not be rendered ineffective except in fully justified cases, but there must be a balance between enforcement and a decent standard of living for the debtor. Ability to pay is linked to the needs of the debtor and his family, including housing, food, medical care and the children’s education (Panayiotou v. Michael (1998) 1 A.A.D. 422). In Vasiliades v. Tsouri (2007) 1(A) A.A.D. 43 the Court held that the creditor cannot know the debtor’s assets, so the burden shifts to the debtor to make full disclosure on oath and show that he cannot pay, or what he can afford each month.

The wife’s income. The Court rejected the argument that the trial court had added the wife’s salary to the husband’s income. The calculation concerned the family’s income and expenses, which is how Mr Siakalli himself had presented them in evidence. The Court distinguished Theodosiou v. Markou (Civil Appeal E59/2020, 15 May 2026), where a wife’s salary had been added to the debtor’s income without any evidence of her own expenses and obligations. It also distinguished Aresti v. Laiki Cyprus Bank (2002) 1 A.A.D. 1258, where only a token amount had been ordered.

The amount. The Court accepted that the trial court had properly assessed the evidence, rejecting the debtor’s exaggerations, and had even taken into account the €1,200 sent to the son. The Court noted that the start of the instalments had been linked to the completion of his son’s studies, as he himself had testified. But, weighing everything, it found that €500 might affect his decent standard of living. His salary was €800, and he had to contribute at least one-third of the family expenses of €1,168, taking into account his wife’s salary of €1,647. €400 a month was more reasonable.

The order. The instalment was reduced to €400 a month; otherwise the trial court’s decision stood. Any instalments already paid at €500 are to be adjusted in the debtor’s favour, with the extra €100 credited against any unpaid instalments, past or future. Costs of €500 plus VAT (if any) were awarded to the appellant, reflecting his partial success.

03What it means for you

  • If you are owed money under a judgment: an examination under section 84 of Cap. 6 puts the burden on the debtor to disclose his finances fully on oath. Evasive or exaggerated evidence can be rejected.
  • The household counts, but not as one person: the court may look at the family’s total income and expenses. It should not simply treat a spouse’s salary as the debtor’s own, and evidence of the spouse’s own expenses matters.
  • If you are the debtor: bring full and honest figures. The court will balance effective enforcement against your ability to live decently, and the Court of Appeal can adjust an instalment it considers too high.
  • Small changes add up: here the difference between €500 and €400 a month was decided on the debtor’s share of the family expenses and his own salary.

04Questions we are asked

Can the court take my spouse’s income into account when fixing instalments?

It can look at the family’s total income and expenses, as it did here, particularly where the debtor presents his finances that way. What it should not do is add the spouse’s salary to the debtor’s income without evidence of the spouse’s own expenses and obligations, which is why Theodosiou v. Markou was distinguished.

Who has to prove what I can afford?

The debtor. The creditor cannot know the debtor’s assets, so the debtor must make full disclosure on oath and show what he can pay each month (Vasiliades v. Tsouri).

What if I have already paid at the higher rate?

In this case the Court ordered that the extra €100 from each €500 instalment already paid be credited against any unpaid instalments, past or future.

05Making an enquiry

If you are trying to enforce a judgment, or you have been called to an examination of your means, send us the judgment and your financial documents. We reply within one business day.

06Sources

Εν συντομίαΚτηματική εταιρεία είχε απόφαση για €109.258,98, πλέον €2.037 μηνιαίως, εναντίον εταιρείας και του διευθυντή της. Κατόπιν αίτησης της πιστώτριας κατά το άρθρο 84 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, το Επαρχιακό Δικαστήριο εξέτασε τα οικονομικά μέσα του διευθυντή και τον διέταξε να πληρώνει €500 τον μήνα. Εφεσίβαλε, υποστηρίζοντας ότι το δικαστήριο δεν έπρεπε να λάβει υπόψη το εισόδημα της συζύγου του. Το Εφετείο έκρινε ότι το δικαστήριο είχε εξετάσει τα εισοδήματα και τα έξοδα της οικογένειας συνολικά, όπως ο ίδιος ο διευθυντής τα είχε παρουσιάσει στη μαρτυρία του, και δεν είχε θεωρήσει τον μισθό της ως δικό του. Με δικό του μισθό όμως €800, τα €500 τον μήνα έθεταν σε κίνδυνο το αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσής του, και το Δικαστήριο μείωσε τη δόση σε €400.

Σε αυτή τη σελίδα

  1. Τι συνέβη
  2. Τι αποφάσισε το Εφετείο
  3. Τι σημαίνει για εσάς
  4. Ερωτήσεις που μας γίνονται
  5. Επικοινωνήστε μαζί μας
  6. Πηγές

01Τι συνέβη

Στις 24 Οκτωβρίου 2018 η G & C Chappas Estates Ltd εξασφάλισε απόφαση για €109.258,98, πλέον €2.037 τον μήνα από 1 Φεβρουαρίου 2017 μέχρι την παράδοση ελεύθερης κατοχής καταστήματος, ως αποζημίωση υπό μορφή ενδιάμεσων κερδών και κοινοχρήστων, πλέον δικηγορικά έξοδα. Οι εξ αποφάσεως οφειλέτες ήταν η Kivotos House of Light & Art Ltd και ο Κωνσταντίνος Σιακαλλή, διευθυντής της.

Η πιστώτρια αιτήθηκε κατόπιν την οικονομική εξέταση και των δύο οφειλετών, για να διαπιστωθεί η δυνατότητά τους να πληρώσουν. Οι οφειλέτες αντιτάχθηκαν στην αίτηση με ένορκη δήλωση του κ. Σιακαλλή, ο οποίος έδωσε και προφορική μαρτυρία.

Το Επαρχιακό Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση ως προς την εταιρεία. Ως προς τον κ. Σιακαλλή, τον διέταξε να πληρώνει το εξ αποφάσεως χρέος σε μηνιαίες δόσεις των €500, αρχής γενομένης την 1η Σεπτεμβρίου 2020.

Η μαρτυρία του ήταν ότι ο καθαρός μισθός του από την εργασία του ήταν €800 τον μήνα. Εργαζόταν σε εταιρεία που ανήκε στον γιο του αλλά τη διηύθυνε ο ίδιος, και δεν είχε αναζητήσει άλλη εργασία. Η σύζυγός του κέρδιζε €1.647. Τα έξοδα διαβίωσης της οικογένειας ήταν €1.168 τον μήνα, ποσό που αποδέχθηκε, και συμφώνησε ότι, μετά την αφαίρεση των €1.200 τον μήνα που έστελναν στον γιο τους, το εισόδημα της οικογένειας ήταν περίπου €2.500. Η οικογένεια ζούσε χωρίς ενοίκιο σε σπίτι ιδιοκτησίας της μητέρας του. Το πρωτόδικο δικαστήριο υπολόγισε το συνολικό οικογενειακό εισόδημα σε €2.447 και οικογενειακό πλεόνασμα €1.279.

02Τι αποφάσισε το Εφετείο

Η έφεση πέτυχε εν μέρει. Την απόφαση του Δικαστηρίου (Κίτσιος, Πίκης και Δρουσιώτης, Δ.Δ.) έδωσε ο Δρουσιώτης, Δ.

Το δίκαιο. Η διαδικασία διέπεται από το άρθρο 84 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, για την εξέταση εξ αποφάσεως οφειλέτη προς διαπίστωση της δυνατότητάς του να πληρώσει. Κατά το άρθρο 84(2) ο οφειλέτης οφείλει να προσκομίσει ενόρκως όλα τα βιβλία, έγγραφα και άλλα αποδεικτικά στοιχεία που έχει στην κατοχή του και δείχνουν την οικονομική του κατάσταση. Το Δικαστήριο παρέπεμψε στη Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου (Έφεση αρ. 29/2019, 15 Φεβρουαρίου 2022): τα μέτρα εκτέλεσης δεν πρέπει να καθίστανται ανενεργά παρά μόνο σε πλήρως δικαιολογημένες περιπτώσεις, αλλά πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ εκτέλεσης και αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης του οφειλέτη. Η δυνατότητα πληρωμής συνδέεται με τις ανάγκες του οφειλέτη και της οικογένειάς του, περιλαμβανομένης στέγης, τροφής, ιατρικής περίθαλψης και εκπαίδευσης των παιδιών (Παναγιώτου v. Μιχαήλ (1998) 1 Α.Α.Δ. 422). Στη Βασιλειάδης v. Τσουρή (2007) 1(Α) Α.Α.Δ. 43 το Δικαστήριο έκρινε ότι ο πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη, οπότε το βάρος μετατίθεται στον οφειλέτη να προβεί σε πλήρη αποκάλυψη ενόρκως και να δείξει ότι δεν μπορεί να πληρώσει, ή τι μπορεί να διαθέσει κάθε μήνα.

Το εισόδημα της συζύγου. Το Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα ότι το πρωτόδικο δικαστήριο είχε προσθέσει τον μισθό της συζύγου στο εισόδημα του συζύγου. Ο υπολογισμός αφορούσε τα εισοδήματα και τα έξοδα της οικογένειας, όπως ο ίδιος ο κ. Σιακαλλή τα είχε παρουσιάσει στη μαρτυρία του. Το Δικαστήριο διέκρινε τη Θεοδοσίου v. Μάρκου (Πολ. Έφ. Ε59/2020, 15 Μαΐου 2026), όπου ο μισθός συζύγου είχε προστεθεί στο εισόδημα του οφειλέτη χωρίς καμία μαρτυρία για τα δικά της έξοδα και υποχρεώσεις. Διέκρινε επίσης την Αρέστη v. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (2002) 1 Α.Α.Δ. 1258, όπου είχε διαταχθεί μόνο συμβολικό ποσό.

Το ποσό. Το Δικαστήριο δέχθηκε ότι το πρωτόδικο δικαστήριο είχε αξιολογήσει ορθά τη μαρτυρία, απορρίπτοντας τις υπερβολές του οφειλέτη, και είχε μάλιστα λάβει υπόψη τα €1.200 που στέλνονταν στον γιο. Το Δικαστήριο σημείωσε ότι η έναρξη των δόσεων είχε συνδεθεί με την ολοκλήρωση των σπουδών του γιου του, όπως ο ίδιος είχε καταθέσει. Σταθμίζοντας όμως τα πάντα, έκρινε ότι τα €500 μπορούσαν να επηρεάσουν το αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσής του. Ο μισθός του ήταν €800, και όφειλε να συνεισφέρει τουλάχιστον το ένα τρίτο των οικογενειακών εξόδων των €1.168, λαμβανομένου υπόψη του μισθού της συζύγου του των €1.647. Τα €400 τον μήνα ήταν πιο εύλογα.

Η διαταγή. Η δόση μειώθηκε σε €400 τον μήνα· κατά τα λοιπά η πρωτόδικη απόφαση παρέμεινε. Τυχόν δόσεις που έχουν ήδη πληρωθεί προς €500 θα προσαρμοστούν υπέρ του οφειλέτη, με τα επιπλέον €100 να πιστώνονται έναντι τυχόν απλήρωτων δόσεων, παρελθουσών ή μελλοντικών. Στον εφεσείοντα επιδικάστηκαν έξοδα €500 πλέον ΦΠΑ (αν υπάρχει), που αντανακλούν τη μερική επιτυχία του.

03Τι σημαίνει για εσάς

  • Αν σας οφείλονται χρήματα δυνάμει δικαστικής απόφασης: η εξέταση κατά το άρθρο 84 του Κεφ. 6 θέτει το βάρος στον οφειλέτη να αποκαλύψει πλήρως τα οικονομικά του ενόρκως. Υπεκφυγές ή υπερβολές στη μαρτυρία μπορούν να απορριφθούν.
  • Το νοικοκυριό μετρά, αλλά όχι ως ένα πρόσωπο: το δικαστήριο μπορεί να δει το συνολικό εισόδημα και τα έξοδα της οικογένειας. Δεν πρέπει απλώς να θεωρήσει τον μισθό του/της συζύγου ως εισόδημα του οφειλέτη, και η μαρτυρία για τα δικά του/της έξοδα έχει σημασία.
  • Αν είστε ο οφειλέτης: φέρτε πλήρη και ειλικρινή στοιχεία. Το δικαστήριο θα σταθμίσει την αποτελεσματική εκτέλεση έναντι της δυνατότητάς σας να ζείτε αξιοπρεπώς, και το Εφετείο μπορεί να προσαρμόσει δόση που θεωρεί υπερβολική.
  • Οι μικρές διαφορές αθροίζονται: εδώ η διαφορά μεταξύ €500 και €400 τον μήνα κρίθηκε από το μερίδιο του οφειλέτη στα οικογενειακά έξοδα και τον δικό του μισθό.

04Ερωτήσεις που μας γίνονται

Μπορεί το δικαστήριο να λάβει υπόψη το εισόδημα του/της συζύγου μου όταν ορίζει δόσεις;

Μπορεί να δει το συνολικό εισόδημα και τα έξοδα της οικογένειας, όπως έκανε εδώ, ιδίως όταν ο οφειλέτης παρουσιάζει έτσι τα οικονομικά του. Αυτό που δεν πρέπει να κάνει είναι να προσθέσει τον μισθό του/της συζύγου στο εισόδημα του οφειλέτη χωρίς μαρτυρία για τα δικά του/της έξοδα και υποχρεώσεις, γι’ αυτό και διακρίθηκε η Θεοδοσίου v. Μάρκου.

Ποιος πρέπει να αποδείξει τι μπορώ να πληρώσω;

Ο οφειλέτης. Ο πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη, οπότε ο οφειλέτης οφείλει να προβεί σε πλήρη αποκάλυψη ενόρκως και να δείξει τι μπορεί να πληρώνει κάθε μήνα (Βασιλειάδης v. Τσουρή).

Τι γίνεται αν έχω ήδη πληρώσει με το υψηλότερο ποσό;

Στην υπόθεση αυτή το Δικαστήριο διέταξε τα επιπλέον €100 από κάθε δόση των €500 που είχε ήδη πληρωθεί να πιστωθούν έναντι τυχόν απλήρωτων δόσεων, παρελθουσών ή μελλοντικών.

05Επικοινωνήστε μαζί μας

Αν προσπαθείτε να εκτελέσετε δικαστική απόφαση, ή έχετε κληθεί σε εξέταση των οικονομικών σας μέσων, στείλτε μας την απόφαση και τα οικονομικά σας έγγραφα. Απαντούμε εντός μίας εργάσιμης ημέρας.

06Πηγές