In shortSeven claimants, among them the deceased’s sister, filed a probate action in January 2023 to challenge her will of 22 June 2022. Under the Civil Procedure Rules then in force, such an action had to be preceded by a sworn affidavit verifying the writ. The affidavit was signed by the deceased’s sister at the Cyprus Consulate in Canberra. The jurat wording, which records that the document was sworn before the officer, had been struck through; the consular stamp certified only her signature and described the paper as a “document”. The claimants asked the court to accept or correct the affidavit. The District Court refused, and the Court of Appeal unanimously agreed: a missing jurat is a defect of substance, not a formality that the court can overlook. The appeal was dismissed with €4,000 plus VAT costs against the claimants. The lesson for anyone signing court papers abroad is simple: make sure the document is sworn, and certified as sworn, not merely signed.

On this page

  1. What happened
  2. What the court decided
  3. What it means for you
  4. Questions we are asked
  5. Making an enquiry
  6. Sources

01What happened

The late Georgia Heracleous, originally from Kyrenia and living in Nicosia before her death, left a will dated 22 June 2022. On 10 January 2023 seven claimants filed probate action no. 69/23 (i-justice) in which they disputed the validity of the will.

Under Order 2, rule 13 of the old Civil Procedure Rules, which applied at the time, the writ in an action for the proof of a will could not be sealed until an affidavit of the plaintiff, or one of the plaintiffs, verifying the endorsement of the writ had first been filed. That affidavit was made by the fifth claimant, the deceased’s sister, on 10 January 2023 at the Consulate of the Republic of Cyprus in Canberra, Australia.

The document was headed “affidavit” and she wrote “I swear and say” and signed it. But at the bottom left, the wording that resembles the standard jurat had been struck through with five diagonal lines. At the bottom right, a stamp and signature certified her signature only, with an express statement that the certifying officer took no responsibility for the contents, and the paper was called a “document”, not an “affidavit”.

In the action the claimants applied for interim orders and the defendants applied for security for costs. The defendants argued, among other things, that the claim was weak because the verifying affidavit had no jurat. On 19 February 2024 the claimants applied, under Order 39, rules 15 and 16, for orders allowing the affidavit to be completed, amended, recognised, received and used. On 19 August 2024 the District Court dismissed the application with costs. The claimants appealed on five grounds.

02What the court decided

The trial judge did not prejudge the action. The claimants said the District Court had decided the merits at an interim stage, in breach of Article 30 of the Constitution and Article 6 of the European Convention on Human Rights. The Court of Appeal disagreed. The judge’s findings concerned only the document put forward as the verifying affidavit, which was the sole subject of the claimants’ own application (Milton Investment Co. Ltd v. Dryden Group Ltd (2014) 1 A.A.D. 731). The claimants had chosen to raise the question early; they could not complain that the court answered it.

A verifying affidavit is a condition precedent. The 2023 Civil Procedure Rules have no equivalent of Order 2, rule 13, so the earlier case law applied. In Demetriou v. Prodromou (1983) 1 C.L.R. 301 it was held that the rule is mandatory, that the prior affidavit is a condition precedent to the validity of the proceedings, and that non-compliance makes the proceedings void from the start.

No jurat, no affidavit. Order 39, rule 10 and Form 35 require the person taking an affidavit to note at its foot where and when it was sworn, and that it was sworn and signed before them, and to sign that statement (the “jurat”). Order 39, rule 15 allows the court to receive an affidavit despite a defect in the jurat or another irregularity of form.

The court applied Andreas Themistocleous & Sons Ltd v. Arizona Trading Co Ltd (1997) 1 A.A.D. 1354: without a jurat the document has no evidential value, the omission is one of substance, and it cannot be cured as an irregularity. That decision was adopted in Arachchige v. Republic (Appeal No. 23/2021, 17.9.2021, ECLI:CY:AD:2021:A399), which explained that rule 15 covers mainly minor irregularities, such as missing the words “before me” or placing the jurat on a separate page, not the absence of any certification. Re Tandum Ltd (2014) 1 A.A.D. 1805 was also cited.

This was not a minor slip. The jurat wording had been deleted entirely and replaced by a practice foreign to it, which left out the most essential certification: that the sister swore to the truth of the contents before the authorised officer. Her own words in the body of the document (“I swear and say”) could not supply what only the officer could certify. So there was no discretion to receive the document under Order 39, rule 15, and no power to correct it under Order 39, rule 16 or Part 60 of the 2023 Rules.

Neither the drastic consequences for the claimants, nor any delay by the other side, nor the fact that the registry had accepted the document (the registry’s role being administrative, not judicial) could turn a defect of substance into a curable one. The right of access to the court is protected by the Constitution and the Convention, but it is subject to the rules of procedure.

No “modern trend” to the contrary. The claimants argued that modern practice favours substance over technicality. The court did not regard Themistocleous as formalistic: it was a decision of substance, adopted as recently as 2021. It observed that what the modern approach had brought was the omission from the 2023 Rules of any equivalent of Order 2, rule 13, noting that this was no comfort to the claimants.

The appeal was dismissed with €4,000 plus VAT costs in favour of the respondents. The Court of Appeal did not itself rule on what now happens to the probate action.

03What it means for you

  • Signing abroad? Swear, do not just sign. If you are asked to give an affidavit at a consulate or before a foreign notary, check before you leave that the officer has completed and signed the jurat stating that you swore the document before them. A certificate of signature is not the same thing.
  • Read the stamp. If the officer strikes out the jurat or writes “document” and disclaims the contents, the paper is not an affidavit for a Cyprus court. Have it redone before it is filed.
  • In will disputes, the first step matters most. This action was filed under the old Rules, which required a verifying affidavit before the writ could be sealed. A defect at that stage can expose the entire challenge, however strong the case on the will itself.
  • Do not rely on the registry. The court said that the registry’s acceptance of a filing does not cure a defect of substance. Your lawyer should check every affidavit before it is filed.

How an estate is administered in Cyprus is explained in our guide → Estate Administration in Cyprus: A Practical Guide for Heirs.

04Questions we are asked

I live overseas. Can I give evidence for a Cyprus case without travelling?

Yes. In this case the affidavit was made at the Cyprus Consulate in Canberra, and the court referred to the rule that deals with affidavits sworn abroad (Order 39, rule 17). What failed was not the place but the form: the officer certified the signature only and struck out the jurat.

Can a defective affidavit be fixed later?

Minor irregularities in the jurat, such as missing the words “before me”, can be overlooked or corrected. A complete absence of the jurat cannot, according to the cases the court applied. The safe course is a fresh, properly sworn affidavit before anything is filed.

Does this rule still apply to probate actions filed today?

The court noted that the 2023 Civil Procedure Rules contain no equivalent of the old Order 2, rule 13. The requirement for an affidavit to be properly sworn comes from the case law the court applied, so we check the jurat on every affidavit, whichever Rules apply.

05Making an enquiry

If you are challenging or defending a will in Cyprus, or need to sign court papers from abroad, contact us before you sign anything: we will tell you exactly what the document must say and how it must be sworn. Please contact our office in Nicosia on +357 22 510165 or at office@anastasiosmanastasiou.law.

06Sources

Εν συντομίαΕπτά ενάγοντες, μεταξύ των οποίων η αδελφή της αποβιώσασας, καταχώρισαν κληρονομική αγωγή τον Ιανουάριο του 2023 για να αμφισβητήσουν τη διαθήκη της ημερομηνίας 22 Ιουνίου 2022. Κατά τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας που ίσχυαν τότε, της αγωγής αυτής έπρεπε να προηγηθεί ένορκη δήλωση επαλήθευσης του κλητηρίου. Η ένορκη δήλωση υπογράφηκε από την αδελφή της αποβιώσασας στο Προξενείο της Κύπρου στην Καμπέρα. Το λεκτικό του jurat, που βεβαιώνει ότι το έγγραφο ορκίστηκε ενώπιον του λειτουργού, είχε διαγραφεί· η προξενική σφραγίδα πιστοποιούσε μόνο την υπογραφή της και χαρακτήριζε το χαρτί ως «έγγραφο». Οι ενάγοντες ζήτησαν από το δικαστήριο να παραλάβει ή να διορθώσει την ένορκη δήλωση. Το Επαρχιακό Δικαστήριο αρνήθηκε, και το Εφετείο ομόφωνα συμφώνησε: η απουσία jurat είναι ουσιαστικό ελάττωμα, όχι τυπικότητα που το δικαστήριο μπορεί να παραβλέψει. Η έφεση απορρίφθηκε με €4.000 πλέον ΦΠΑ έξοδα εις βάρος των εναγόντων. Το μάθημα για όποιον υπογράφει δικαστικά έγγραφα στο εξωτερικό είναι απλό: βεβαιωθείτε ότι το έγγραφο ορκίζεται, και πιστοποιείται ως ορκισθέν, όχι απλώς ότι υπογράφεται.

Σε αυτή τη σελίδα

  1. Τι συνέβη
  2. Τι αποφάσισε το δικαστήριο
  3. Τι σημαίνει για εσάς
  4. Ερωτήσεις που μας γίνονται
  5. Επικοινωνήστε μαζί μας
  6. Πηγές

01Τι συνέβη

Η αποβιώσασα Γεωργία Ηρακλέους, τέως από την Κερύνεια και κάτοικος Λευκωσίας πριν από τον θάνατό της, άφησε διαθήκη ημερομηνίας 22 Ιουνίου 2022. Στις 10 Ιανουαρίου 2023 επτά ενάγοντες καταχώρισαν την κληρονομική αγωγή αρ. 69/23 (i-justice), με την οποία αμφισβήτησαν την εγκυρότητα της διαθήκης.

Κατά τη Διαταγή 2, θεσμό 13 των παλαιών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, που ίσχυαν τότε, το κλητήριο σε αγωγή για επικύρωση διαθήκης δεν μπορούσε να σφραγιστεί πριν καταχωριστεί ένορκη δήλωση του ενάγοντος, ή ενός εκ των εναγόντων, για επαλήθευση της οπισθογράφησης του κλητηρίου. Την ένορκη αυτή δήλωση έκανε η πέμπτη ενάγουσα, αδελφή της αποβιώσασας, στις 10 Ιανουαρίου 2023 στο Προξενείο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Καμπέρα της Αυστραλίας.

Το έγγραφο τιτλοφορούνταν «ένορκη δήλωση», η ίδια έγραψε «ορκίζομαι και λέγω» και το υπέγραψε. Όμως κάτω αριστερά, η φράση που προσομοιάζει με το συνήθη jurat είχε διαγραφεί με πέντε διαγώνιες γραμμές. Κάτω δεξιά, σφραγίδα και υπογραφή πιστοποιούσαν μόνο την υπογραφή της, με ρητή επιφύλαξη ότι ο πιστοποιών λειτουργός δεν αναλάμβανε καμία ευθύνη για το περιεχόμενο, και το χαρτί χαρακτηριζόταν «document» (έγγραφο) και όχι «affidavit» (ένορκη δήλωση).

Στο πλαίσιο της αγωγής οι ενάγοντες ζήτησαν προσωρινά διατάγματα και οι εναγόμενοι ζήτησαν ασφάλεια εξόδων. Οι εναγόμενοι υποστήριξαν, μεταξύ άλλων, ότι η αγωγή ήταν αδύναμη επειδή η ένορκη δήλωση επαλήθευσης δεν είχε jurat. Στις 19 Φεβρουαρίου 2024 οι ενάγοντες καταχώρισαν αίτηση, δυνάμει της Διαταγής 39, θεσμών 15 και 16, για διατάγματα που θα επέτρεπαν τη συμπλήρωση, τροποποίηση, αναγνώριση, παραλαβή και χρήση της ένορκης δήλωσης. Στις 19 Αυγούστου 2024 το Επαρχιακό Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση με έξοδα. Οι ενάγοντες εφεσίβαλαν με πέντε λόγους έφεσης.

02Τι αποφάσισε το δικαστήριο

Το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν προδίκασε την αγωγή. Οι ενάγοντες υποστήριξαν ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο αποφάσισε επί της ουσίας σε ενδιάμεσο στάδιο, κατά παράβαση του άρθρου 30 του Συντάγματος και του άρθρου 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το Εφετείο διαφώνησε. Τα ευρήματα του δικαστή αφορούσαν αποκλειστικά το έγγραφο που παρουσιάστηκε ως ένορκη δήλωση επαλήθευσης, το οποίο ήταν το μοναδικό αντικείμενο της ίδιας της αίτησης των εναγόντων (Milton Investment Co. Ltd v. Dryden Group Ltd (2014) 1 Α.Α.Δ. 731). Οι ενάγοντες επέλεξαν να θέσουν το ζήτημα νωρίς· δεν μπορούσαν να παραπονούνται που το δικαστήριο το απάντησε.

Η ένορκη δήλωση επαλήθευσης είναι προαπαιτούμενο. Οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας του 2023 δεν έχουν αντίστοιχη πρόνοια με τη Διαταγή 2, θεσμό 13, οπότε εφαρμόστηκε η προηγούμενη νομολογία. Στην Demetriou v. Prodromou (1983) 1 C.L.R. 301 κρίθηκε ότι η πρόνοια είναι επιτακτική, ότι η εκ των προτέρων ένορκη δήλωση αποτελεί απαρέγκλιτη προϋπόθεση (condition precedent) για τη νομιμότητα της διαδικασίας, και ότι η μη συμμόρφωση καθιστά τη διαδικασία εξ υπαρχής άκυρη.

Χωρίς jurat, δεν υπάρχει ένορκη δήλωση. Η Διαταγή 39, θεσμός 10 και ο Τύπος 35 απαιτούν από το πρόσωπο που λαμβάνει την ένορκη δήλωση να σημειώνει στο τέλος της πού και πότε ορκίστηκε, και ότι ορκίστηκε και υπογράφηκε ενώπιόν του, και να υπογράφει τη βεβαίωση αυτή (το «jurat»). Η Διαταγή 39, θεσμός 15 επιτρέπει στο δικαστήριο να παραλάβει ένορκη δήλωση παρά την ύπαρξη ελαττώματος στο jurat ή άλλης ανωμαλίας στον τύπο.

Το δικαστήριο εφάρμοσε την Ανδρέας Θεμιστοκλέους & Υιοί Λτδ v. Arizona Trading Co Ltd (1997) 1 Α.Α.Δ. 1354: χωρίς jurat το έγγραφο δεν έχει αποδεικτική αξία, η παράλειψη είναι ουσιαστική, και δεν μπορεί να θεραπευθεί ως παρατυπία. Η απόφαση αυτή υιοθετήθηκε στην Arachchige v. Κυπριακής Δημοκρατίας (Έφεση αρ. 23/2021, 17.9.2021, ECLI:CY:AD:2021:A399), η οποία εξήγησε ότι ο θεσμός 15 καλύπτει κυρίως επουσιώδεις παρατυπίες, όπως η παράλειψη των λέξεων «before me» ή η καταχώριση της βεβαίωσης σε χωριστή σελίδα, όχι την πλήρη απουσία βεβαίωσης. Αναφέρθηκε επίσης η Αναφορικά με την αίτηση της Tandum Ltd (2014) 1 Α.Α.Δ. 1805.

Δεν επρόκειτο για μικρή παραδρομή. Το λεκτικό του jurat είχε διαγραφεί πλήρως και αντικατασταθεί από πρακτική ξένη προς αυτό, η οποία παρέλειψε την πλέον ουσιαστική βεβαίωση: ότι η αδελφή ορκίστηκε περί της αληθείας του περιεχομένου ενώπιον του εξουσιοδοτημένου λειτουργού. Οι δικές της λέξεις στο σώμα του εγγράφου («ορκίζομαι και λέγω») δεν μπορούσαν να αναπληρώσουν αυτό που μόνο ο λειτουργός μπορούσε να βεβαιώσει. Έτσι δεν ετίθετο θέμα διακριτικής ευχέρειας παραλαβής του εγγράφου κατά τη Διαταγή 39, θεσμό 15, ούτε εξουσίας διόρθωσης κατά τη Διαταγή 39, θεσμό 16 ή το Μέρος 60 των Κανονισμών του 2023.

Ούτε οι δραστικές συνέπειες για τους ενάγοντες, ούτε τυχόν ολιγωρία της άλλης πλευράς, ούτε το γεγονός ότι το πρωτοκολλητείο είχε αποδεχθεί το έγγραφο (ο ρόλος του οποίου είναι διεκπεραιωτικός και όχι δικαστικός) μπορούσαν να μετατρέψουν ένα ουσιαστικό ελάττωμα σε θεραπεύσιμο. Το δικαίωμα πρόσβασης στο δικαστήριο προστατεύεται από το Σύνταγμα και τη Σύμβαση, αλλά υπόκειται στους δικονομικούς κανόνες.

Καμία αντίθετη «σύγχρονη τάση». Οι ενάγοντες υποστήριξαν ότι η σύγχρονη πρακτική προτιμά την ουσία από την τυπολατρία. Το δικαστήριο δεν θεώρησε τη Θεμιστοκλέους τυπολατρική: ήταν απόφαση ουσίας, που υιοθετήθηκε μόλις το 2021. Παρατήρησε ότι αυτό που έφερε η σύγχρονη προσέγγιση ήταν η μη συμπερίληψη στους Κανονισμούς του 2023 πρόνοιας αντίστοιχης με τη Διαταγή 2, θεσμό 13, σημειώνοντας ότι τούτο δεν αποτελούσε «βάλσαμο» για τους ενάγοντες.

Η έφεση απορρίφθηκε με €4.000 πλέον ΦΠΑ έξοδα υπέρ των εφεσίβλητων. Το Εφετείο δεν αποφάνθηκε το ίδιο για το τι συμβαίνει τώρα με την κληρονομική αγωγή.

03Τι σημαίνει για εσάς

  • Υπογράφετε στο εξωτερικό; Ορκιστείτε, μην υπογράψετε απλώς. Αν σας ζητηθεί να δώσετε ένορκη δήλωση σε προξενείο ή ενώπιον ξένου συμβολαιογράφου, ελέγξτε πριν φύγετε ότι ο λειτουργός συμπλήρωσε και υπέγραψε το jurat που βεβαιώνει ότι ορκιστήκατε το έγγραφο ενώπιόν του. Η πιστοποίηση υπογραφής δεν είναι το ίδιο πράγμα.
  • Διαβάστε τη σφραγίδα. Αν ο λειτουργός διαγράψει το jurat ή γράψει «document» και αποποιηθεί το περιεχόμενο, το χαρτί δεν είναι ένορκη δήλωση για κυπριακό δικαστήριο. Φροντίστε να ξαναγίνει πριν καταχωριστεί.
  • Στις διαφορές για διαθήκες, το πρώτο βήμα μετρά περισσότερο. Η αγωγή αυτή καταχωρίστηκε υπό τους παλαιούς Θεσμούς, που απαιτούσαν ένορκη δήλωση επαλήθευσης πριν σφραγιστεί το κλητήριο. Ελάττωμα στο στάδιο αυτό μπορεί να εκθέσει ολόκληρη την αμφισβήτηση, όσο ισχυρή κι αν είναι η υπόθεση για την ίδια τη διαθήκη.
  • Μην βασίζεστε στο πρωτοκολλητείο. Το δικαστήριο είπε ότι η αποδοχή μιας καταχώρισης από το πρωτοκολλητείο δεν θεραπεύει ουσιαστικό ελάττωμα. Ο δικηγόρος σας πρέπει να ελέγχει κάθε ένορκη δήλωση πριν καταχωριστεί.

Πώς γίνεται η διαχείριση κληρονομιάς στην Κύπρο εξηγείται στον οδηγό μας → Διαχείριση Κληρονομιάς στην Κύπρο: Πρακτικός Οδηγός για Κληρονόμους.

04Ερωτήσεις που μας γίνονται

Ζω στο εξωτερικό. Μπορώ να δώσω μαρτυρία για κυπριακή υπόθεση χωρίς να ταξιδέψω;

Ναι. Στην υπόθεση αυτή η ένορκη δήλωση έγινε στο Προξενείο της Κύπρου στην Καμπέρα, και το δικαστήριο παρέπεμψε στον θεσμό που αφορά ένορκες δηλώσεις που λαμβάνονται στο εξωτερικό (Διαταγή 39, θεσμός 17). Αυτό που απέτυχε δεν ήταν ο τόπος αλλά ο τύπος: ο λειτουργός πιστοποίησε μόνο την υπογραφή και διέγραψε το jurat.

Μπορεί μια ελαττωματική ένορκη δήλωση να διορθωθεί αργότερα;

Επουσιώδεις παρατυπίες στο jurat, όπως η παράλειψη των λέξεων «before me», μπορούν να παραβλεφθούν ή να διορθωθούν. Η πλήρης απουσία του jurat δεν μπορεί, σύμφωνα με τις υποθέσεις που εφάρμοσε το δικαστήριο. Η ασφαλής οδός είναι νέα, ορθά ορκισθείσα ένορκη δήλωση πριν καταχωριστεί οτιδήποτε.

Ισχύει ακόμη ο κανόνας αυτός για κληρονομικές αγωγές που καταχωρίζονται σήμερα;

Το δικαστήριο σημείωσε ότι οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας του 2023 δεν περιέχουν αντίστοιχη πρόνοια με την παλαιά Διαταγή 2, θεσμό 13. Η απαίτηση να είναι η ένορκη δήλωση ορθά ορκισθείσα προέρχεται από τη νομολογία που εφάρμοσε το δικαστήριο, γι’ αυτό ελέγχουμε το jurat σε κάθε ένορκη δήλωση, όποιοι Κανονισμοί κι αν εφαρμόζονται.

05Επικοινωνήστε μαζί μας

Αν αμφισβητείτε ή υπερασπίζεστε διαθήκη στην Κύπρο, ή χρειάζεται να υπογράψετε δικαστικά έγγραφα από το εξωτερικό, επικοινωνήστε μαζί μας πριν υπογράψετε οτιδήποτε: θα σας πούμε ακριβώς τι πρέπει να λέει το έγγραφο και πώς πρέπει να ορκιστεί. Επικοινωνήστε με το γραφείο μας στη Λευκωσία στο +357 22 510165 ή στο office@anastasiosmanastasiou.law.

06Πηγές