In shortA British owner signed a power of attorney in 1996 allowing his agent to mortgage his villa “to any person or organisation or Bank”. Thirteen years later the agent used it to mortgage the villa for a loan taken by himself and his wife. The Supreme Court upheld the decision that the mortgage was void against the owner and had to be removed. Three points decided the case: a power of attorney given for one specific act is used up once that act is done, general wording does not let the agent borrow for himself, and a lender who sees warning signs must check with the owner before accepting the mortgage. The appeal was dismissed with €4,500 costs.

On this page

  1. What happened
  2. What the court decided
  3. What it means for you
  4. Questions we are asked
  5. Making an enquiry
  6. Sources

01What happened

The owner, a British national, bought a property in the village of Tala and built a villa on it in 1991. He became friendly with a local estate agent (the first defendant) and his wife, and they worked together. In 1995 the agent agreed to lend him £100,000 for his company in England. As security, the owner signed an undated “Sale Agreement” with the buyer and seller left blank, and two powers of attorney, dated 30 November 1995 and 20 December 1996.

The 1996 power of attorney allowed the agent to appear at any Land Registry office and mortgage the property, “for any consideration, to any person or organisation or Bank”. The owner accepted that he had signed it so that the agent could mortgage the villa to one named company, Samoya Enterprises Ltd, for a loan. A mortgage in that company’s favour was drawn up on 23 December 1996 but withdrawn because the money was never paid.

In March 2009 the agent used the same power of attorney to take a €170,000 loan from the lender, together with his wife, and registered a mortgage over the villa to secure it. The owner sued in the Paphos District Court (Action 191/2010). The court found the mortgage invalid against him and ordered the lender to release the property. The lender appealed.

02What the court decided

The power of attorney had already been used up. It was given for one specific act, the mortgage to Samoya. When that mortgage was signed on 23 December 1996 the authority ended automatically. The court explained that this is different from revocation, which is a separate step by the owner; here no revocation was needed (it referred to articles 163–168 of the Contracts Law, Cap. 149). The trial court’s finding that the owner revoked the power of attorney in April 2009 therefore made no difference.

Even on its wording, it did not cover the agent’s own loan. An agent stands in a position of trust towards the person he represents and must promote that person’s interest, not his own or anyone else’s (Cap. 149, article 172; Iakovou v. Zapris (2008) 1 AAD 926). The court read the words by their natural meaning, applying Amethyst Distributions Ltd v. Holy Monastery of Kykkos (2011) 1 AAD 199 and Theocharous v. Pastelli (1993) 1 AAD 240. “To any person or organisation or Bank” described the lender who receives the mortgage, not the borrower. Nothing allowed the agent to borrow for himself and charge the owner’s house. If that had been intended, it had to be written clearly, and the agent could have obtained a new specific power of attorney. The trial court did not believe the agent’s story that the owner had agreed.

A deposited sale contract did not change this. The lender argued that a sale contract deposited at the Land Registry in 1996 made the agent’s company the real owner. The court rejected this. A contract deposited under the Sale of Immovable Property (Specific Performance) Law 81(I)/2011 gives the buyer a right to ask the court for specific performance and a protected interest in the property, with priority over later charges (Christou v. Georgiou (1999) 1B AAD 940; Limnatitis v. Farao Estates, Civil Appeal 334/12, 8 June 2021). But the buyer does not become the owner as against third parties, and the registered owner remains the owner until the transfer is registered. A lender dealing with the property cannot ignore him.

The lender should have been on alert. A bank is not expected to contact the owner every time someone presents a power of attorney (Bank of Cyprus Ltd v. Floridis (1999) 1 AAD 508). This case was different, and the court listed the warning signs together: the power of attorney was special, not general; the mortgage secured a loan to the agent and his wife and brought the owner no benefit; the lender accepted the agent’s word that the buyer company, Cytree Estates Ltd, was his own company, although a company is a separate legal person; and thirteen years had passed since the power of attorney was signed. The lender’s own witness admitted that no thorough checks were made, because at the time the lender was not under the supervision of the Central Bank. The appeal failed on all six grounds, with costs of €4,500 plus VAT, if any.

03What it means for you

  • If you give a power of attorney, make it specific, name the act, the property and the counterparty, and ask for it back or revoke it in writing when the job is done. The wider and older it is, the greater the risk.
  • If you hold one for someone else, you may act only in their interest. Using it to secure your own debt needs clear and express authority.
  • If you lend against property on the strength of a power of attorney, read the wording closely, ask whether it has been used already, and contact the owner when the transaction benefits the agent rather than the owner, or when the document is old.
  • If you are a buyer who has deposited a contract, the deposit protects your claim to a transfer, but until the title is registered in your name the seller remains the registered owner.

04Questions we are asked

Does a power of attorney expire after a number of years?

The court noted that the law sets no fixed period of validity. But the time between signing and use is a relevant fact: here thirteen years was one of the reasons the lender should have checked.

Must the owner revoke a power of attorney for it to end?

Not in every case. This power of attorney was given for one act, and it ended when that act was completed. Revocation is a separate act by the owner. In practice, revoking in writing once the job is done avoids any argument.

Does depositing a sale contract make the buyer the owner?

No. It gives the buyer the right to claim a transfer and a protected interest in the property, but ownership against third parties stays with the registered owner until the transfer is registered.

05Making an enquiry

If you are signing, using or relying on a power of attorney over property in Cyprus, or if a mortgage has been registered on your property that you did not agree to, we can review the documents with you. Please contact our office in Nicosia on +357 22 510165 or at office@anastasiosmanastasiou.law.

How buying property works is explained in our guide Buying Property in Cyprus: The Contract, the Deposit, the Title Deed and the Taxes.

06Sources

Εν συντομίαΒρετανός ιδιοκτήτης υπέγραψε το 1996 πληρεξούσιο που επέτρεπε στον αντιπρόσωπό του να υποθηκεύσει την έπαυλή του «σε οποιοδήποτε πρόσωπο ή οργανισμό ή Τράπεζα». Δεκατρία χρόνια αργότερα ο αντιπρόσωπος το χρησιμοποίησε για να υποθηκεύσει την έπαυλη για δάνειο που πήρε ο ίδιος με τη σύζυγό του. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση ότι η υποθήκη ήταν άκυρη έναντι του ιδιοκτήτη και έπρεπε να απαλειφθεί. Τρία σημεία έκριναν την υπόθεση: πληρεξούσιο που δόθηκε για μία συγκεκριμένη πράξη εξαντλείται μόλις γίνει η πράξη αυτή, η γενική διατύπωση δεν επιτρέπει στον πληρεξούσιο να δανειστεί για τον εαυτό του, και δανειστής που βλέπει προειδοποιητικά σημάδια οφείλει να ελέγξει με τον ιδιοκτήτη πριν αποδεχθεί την υποθήκη. Η έφεση απορρίφθηκε με €4.500 έξοδα.

Σε αυτή τη σελίδα

  1. Τι συνέβη
  2. Τι αποφάσισε το δικαστήριο
  3. Τι σημαίνει για εσάς
  4. Ερωτήσεις που μας γίνονται
  5. Επικοινωνήστε μαζί μας
  6. Πηγές

01Τι συνέβη

Ο ιδιοκτήτης, Βρετανός υπήκοος, αγόρασε ακίνητο στο χωριό Τάλα και έκτισε σε αυτό έπαυλη το 1991. Συνδέθηκε φιλικά με τοπικό κτηματομεσίτη (τον πρώτο εναγόμενο) και τη σύζυγό του, και συνεργάζονταν. Το 1995 ο μεσίτης συμφώνησε να του δανείσει £100.000 για την εταιρεία του στην Αγγλία. Ως εξασφάλιση, ο ιδιοκτήτης υπέγραψε αχρονολόγητο «Πωλητήριο Έγγραφο» με κενά τα στοιχεία αγοραστή και πωλητή, και δύο πληρεξούσια, ημερομηνίας 30 Νοεμβρίου 1995 και 20 Δεκεμβρίου 1996.

Το πληρεξούσιο του 1996 επέτρεπε στον πληρεξούσιο να εμφανίζεται σε οποιοδήποτε Κτηματολογικό Γραφείο και να υποθηκεύει το ακίνητο «για οποιαδήποτε αντιπαροχή, σε οποιοδήποτε πρόσωπο ή οργανισμό ή Τράπεζα». Ο ιδιοκτήτης αποδέχθηκε ότι το είχε υπογράψει ώστε ο πληρεξούσιος να υποθηκεύσει την έπαυλη σε μία κατονομαζόμενη εταιρεία, τη Samoya Enterprises Ltd, για δάνειο. Υποθήκη υπέρ της εταιρείας εκείνης συντάχθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1996 αλλά αποσύρθηκε επειδή τα χρήματα δεν καταβλήθηκαν ποτέ.

Τον Μάρτιο του 2009 ο πληρεξούσιος χρησιμοποίησε το ίδιο πληρεξούσιο για να λάβει δάνειο €170.000 από τον δανειστή, μαζί με τη σύζυγό του, και ενέγραψε υποθήκη επί της έπαυλης για την εξασφάλισή του. Ο ιδιοκτήτης ενήγαγε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου (Αγωγή 191/2010). Το δικαστήριο έκρινε την υποθήκη άκυρη έναντί του και διέταξε τον δανειστή να απελευθερώσει το ακίνητο. Ο δανειστής εφεσίβαλε.

02Τι αποφάσισε το δικαστήριο

Το πληρεξούσιο είχε ήδη εξαντληθεί. Δόθηκε για μία συγκεκριμένη πράξη, την υποθήκη προς τη Samoya. Όταν η υποθήκη εκείνη υπογράφηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1996, η εξουσιοδότηση έληξε αυτομάτως. Το δικαστήριο εξήγησε ότι αυτό διαφέρει από την ανάκληση, που είναι ξεχωριστό βήμα του ιδιοκτήτη· εδώ δεν χρειαζόταν ανάκληση (παρέπεμψε στα άρθρα 163–168 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149). Το πρωτόδικο εύρημα ότι ο ιδιοκτήτης ανακάλεσε το πληρεξούσιο τον Απρίλιο του 2009 δεν έκανε επομένως καμία διαφορά.

Ακόμη και κατά τη διατύπωσή του, δεν κάλυπτε δάνειο του ίδιου του πληρεξουσίου. Ο αντιπρόσωπος τελεί σε σχέση εμπιστοσύνης προς το πρόσωπο που εκπροσωπεί και οφείλει να προάγει το συμφέρον εκείνου, όχι το δικό του ή οποιουδήποτε άλλου (Κεφ. 149, άρθρο 172· Ιακώβου v. Ζαπρή (2008) 1 Α.Α.Δ. 926). Το δικαστήριο ερμήνευσε τις λέξεις κατά τη φυσική τους έννοια, εφαρμόζοντας τις Amethyst Distributions Ltd v. Ιεράς Μονής Κύκκου (2011) 1 Α.Α.Δ. 199 και Θεοχάρους v. Παστελλή (1993) 1 Α.Α.Δ. 240. Το «σε οποιοδήποτε πρόσωπο ή οργανισμό ή Τράπεζα» περιέγραφε τον δανειστή που λαμβάνει την υποθήκη, όχι τον δανειολήπτη. Τίποτε δεν επέτρεπε στον πληρεξούσιο να δανειστεί για τον εαυτό του και να επιβαρύνει το σπίτι του ιδιοκτήτη. Αν αυτό ήταν το ζητούμενο, έπρεπε να γραφτεί καθαρά, και ο πληρεξούσιος θα μπορούσε να είχε λάβει νέο ειδικό πληρεξούσιο. Το πρωτόδικο δικαστήριο δεν πίστεψε την εκδοχή του πληρεξουσίου ότι ο ιδιοκτήτης είχε συμφωνήσει.

Κατατεθειμένο πωλητήριο έγγραφο δεν άλλαζε τα πράγματα. Ο δανειστής υποστήριξε ότι πωλητήριο έγγραφο που κατατέθηκε στο Κτηματολόγιο το 1996 καθιστούσε την εταιρεία του πληρεξουσίου τον πραγματικό ιδιοκτήτη. Το δικαστήριο το απέρριψε. Σύμβαση κατατεθειμένη κατά τον περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο 81(Ι)/2011 δίνει στον αγοραστή δικαίωμα να ζητήσει από το δικαστήριο ειδική εκτέλεση και προστατευόμενο συμφέρον επί του ακινήτου, με προτεραιότητα έναντι μεταγενέστερων επιβαρύνσεων (Χρίστου v. Γεωργίου (1999) 1Β Α.Α.Δ. 940· Λιμνατίτης v. Farao Estates, Πολ. Έφ. 334/12, 8 Ιουνίου 2021). Ο αγοραστής όμως δεν καθίσταται ιδιοκτήτης έναντι τρίτων, και ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης παραμένει ιδιοκτήτης μέχρι την εγγραφή της μεταβίβασης. Δανειστής που συναλλάσσεται επί του ακινήτου δεν μπορεί να τον αγνοήσει.

Ο δανειστής όφειλε να είναι σε επιφυλακή. Τράπεζα δεν αναμένεται να επικοινωνεί με τον ιδιοκτήτη κάθε φορά που κάποιος προσκομίζει πληρεξούσιο (Τράπεζα Κύπρου Λτδ v. Φλωρίδη (1999) 1 Α.Α.Δ. 508). Η υπόθεση αυτή ήταν διαφορετική, και το δικαστήριο απαρίθμησε τα προειδοποιητικά σημάδια μαζί: το πληρεξούσιο ήταν ειδικό, όχι γενικό· η υποθήκη εξασφάλιζε δάνειο προς τον πληρεξούσιο και τη σύζυγό του και δεν έφερνε κανένα όφελος στον ιδιοκτήτη· ο δανειστής δέχθηκε τον λόγο του πληρεξουσίου ότι η αγοράστρια εταιρεία, Cytree Estates Ltd, ήταν δική του εταιρεία, μολονότι η εταιρεία είναι ξεχωριστό νομικό πρόσωπο· και είχαν περάσει δεκατρία χρόνια από την υπογραφή του πληρεξουσίου. Ο ίδιος ο μάρτυρας του δανειστή παραδέχθηκε ότι δεν έγιναν ενδελεχείς έλεγχοι, επειδή τότε ο δανειστής δεν τελούσε υπό την εποπτεία της Κεντρικής Τράπεζας. Η έφεση απέτυχε και στους έξι λόγους της, με έξοδα €4.500 πλέον ΦΠΑ, αν υπάρχει.

03Τι σημαίνει για εσάς

  • Αν δίνετε πληρεξούσιο, κάντε το ειδικό, κατονομάστε την πράξη, το ακίνητο και τον αντισυμβαλλόμενο, και ζητήστε το πίσω ή ανακαλέστε το γραπτώς όταν τελειώσει η δουλειά. Όσο ευρύτερο και παλαιότερο είναι, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος.
  • Αν κατέχετε πληρεξούσιο για άλλον, μπορείτε να ενεργείτε μόνο προς το συμφέρον του. Η χρήση του για εξασφάλιση δικού σας χρέους χρειάζεται σαφή και ρητή εξουσιοδότηση.
  • Αν δανείζετε με εξασφάλιση ακίνητο στη βάση πληρεξουσίου, διαβάστε προσεκτικά τη διατύπωση, ρωτήστε αν έχει ήδη χρησιμοποιηθεί, και επικοινωνήστε με τον ιδιοκτήτη όταν η συναλλαγή ωφελεί τον πληρεξούσιο αντί τον ιδιοκτήτη, ή όταν το έγγραφο είναι παλαιό.
  • Αν είστε αγοραστής που έχει καταθέσει πωλητήριο, η κατάθεση προστατεύει την αξίωσή σας για μεταβίβαση, αλλά μέχρι να εγγραφεί ο τίτλος στο όνομά σας ο πωλητής παραμένει ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης.

04Ερωτήσεις που μας γίνονται

Λήγει το πληρεξούσιο μετά από ορισμένα χρόνια;

Το δικαστήριο σημείωσε ότι ο νόμος δεν ορίζει σταθερή διάρκεια ισχύος. Ο χρόνος όμως μεταξύ υπογραφής και χρήσης είναι ουσιώδες γεγονός: εδώ τα δεκατρία χρόνια ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους ο δανειστής όφειλε να ελέγξει.

Πρέπει ο ιδιοκτήτης να ανακαλέσει το πληρεξούσιο για να λήξει;

Όχι σε κάθε περίπτωση. Το πληρεξούσιο αυτό δόθηκε για μία πράξη, και έληξε όταν η πράξη ολοκληρώθηκε. Η ανάκληση είναι ξεχωριστή πράξη του ιδιοκτήτη. Στην πράξη, η γραπτή ανάκληση μόλις τελειώσει η δουλειά αποφεύγει κάθε αμφισβήτηση.

Η κατάθεση πωλητηρίου εγγράφου καθιστά τον αγοραστή ιδιοκτήτη;

Όχι. Του δίνει το δικαίωμα να αξιώσει μεταβίβαση και προστατευόμενο συμφέρον επί του ακινήτου, αλλά η κυριότητα έναντι τρίτων παραμένει στον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη μέχρι την εγγραφή της μεταβίβασης.

05Επικοινωνήστε μαζί μας

Αν υπογράφετε, χρησιμοποιείτε ή βασίζεστε σε πληρεξούσιο για ακίνητο στην Κύπρο, ή αν έχει εγγραφεί στο ακίνητό σας υποθήκη με την οποία δεν συμφωνήσατε, μπορούμε να εξετάσουμε τα έγγραφα μαζί σας. Επικοινωνήστε με το γραφείο μας στη Λευκωσία στο +357 22 510165 ή στο office@anastasiosmanastasiou.law.

Πώς λειτουργεί η αγορά ακινήτου εξηγείται στον οδηγό μας Αγορά Ακινήτου στην Κύπρο: Το Συμβόλαιο, η Κατάθεση, ο Τίτλος και οι Φόροι.

06Πηγές